#49 Genieten op de klok

Leestijd: 7 minuten

Hoi, ik ben Xandora. In House of Motivation schrijf ik over de dingen waar ik zelf steeds tegenaan loop in het leven, zoals uitstelgedrag, perfectionisme, motivatie en mijn soms nogal fanatieke pogingen om alles uit het leven te halen. Meld je hier gratis aan.

Gratis aanmelden

Hey,

Leuk dat je er weer bent.

Soms heb je van die boeken waarbij je rustig een hoekje omvouwt, één inzicht onderstreept en daarna tevreden verder leest.

Dit was niet zo’n boek.

Dit was een boek waarbij ik na een paar hoofdstukken al wist: dit wordt vervelend. Niet omdat het een slecht geschreven boek was, maar omdat ik bijna elke paar pagina’s iets wilde markeren.

Voor ik het wist, zat ik niet meer gewoon te lezen.

Ik was aan het strepen, ezelsoren maken, notities uittypen en ondertussen in mijn hoofd al bedenken welke stukken ik voor deze nieuwsbrief kon gebruiken. Na een tijdje had ik een document vol citaten, losse gedachten, halve invalshoeken en thema’s waar ik allemaal iets mee wilde. Vervolgens besteedde ik uren aan het uitwerken en categoriseren van al deze notities. Lekker efficiënt van mij.

En toen viel het kwartje.

Ik was een boek aan het lezen over hoe we, in deze tijd waarin we leven, alles nuttig proberen te maken. Over hoe zelfs vrije tijd, rust, wandelen, lezen en dagdromen iets moeten opleveren. En wat deed ik? Ik probeerde dat boek zo nuttig mogelijk te maken voor deze nieuwsbrief. Alle vrije tijd die ik had, stak ik in het verwerken van het boek, niet in lekker ontspannen lezen.

Ik moet er wel om lachen, als een boer met kiespijn. Want nu ik er eenmaal op ben gaan letten, zie ik het ineens overal terug.

—

Het is een paar dagen later, en ik loop door de straten van Amsterdam. Het is mooi weer, de stad ligt er goed bij, de terrassen zitten gezellig vol en ik ben na een lange dag achter de laptop lekker aan het wandelen. Tot ik aan mijn pols voel en merk dat ik mijn smartwatch niet om heb.

Mijn eerste gedachte is: zal ik teruglopen?

Ik ben al een eind van huis, het is gekkenwerk om nu helemaal terug te gaan lopen om alleen mijn horloge om te doen en weer exact dezelfde route te gaan vervolgen. En dat alleen omdat mijn stappen nu niet worden bijgehouden. Mijn eerste gedachte is dat nu mijn data niet klopt, omdat het nu net lijkt alsof ik vandaag helemaal niet heb bewogen en ik hierdoor geen goede weekscore krijg?????

Ja, ik besef me ook hoe compleet belachelijk dat is.

Ik ben buiten. Ik loop in een van de mooiste steden ter wereld. Ik mankeer niks. Het is prachtig weer. Waarom is het dan weer nodig om er iets efficiënts van te maken?

En daarmee komen we precies aan bij de kern van het boek Agendahedonisme van Tom Grosfeld: zelfs genieten doen we op de klok.

En heel eerlijk, ik herken mezelf daar meer in dan ik zou willen.

Agendahedonisme is zo’n woord waarvan je eerst denkt: moet dit nou? De uitleg erachter vind ik wel heel sterk:

De agendahedonist is de moderne mens die een uiterst gereglementeerd leven leidt: drukke baan, volle agenda en strak schema voor alle sociale activiteiten. Zo'n vrije activiteit benaderen we daarmee op dezelfde manier als ons doordeweekse gereglementeerde arbeidsleven. Dat betekent mijns inziens zoiets als genieten op de klok.

Een paar voorbeelden waarin ik (en ik denk velen met mij) veel herken:

• Een boek lees je niet zomaar, daar moet je iets van leren.

• Een wandeling maak je niet zomaar, die moet je hoofd leegmaken.

• Een warm bad neem je niet zomaar, dat moet je zenuwstelsel kalmeren.

• Een vakantie is niet zomaar vakantie, maar een periode waarin je moet opladen, zodat je daarna weer fris verder kunt.

• Sporten doe je niet omdat bewegen lekker is, maar omdat je je stappen moet halen, calorieën verbranden, sterker worden en daarna vooral trots moet zijn dat je bent gegaan.

Nu snap ik waarom ik soms zo moe kan worden van dingen die eigenlijk leuk zouden moeten zijn.

Want het probleem is niet dat we plannen. Ik ben dol op plannen. Zonder planning zou mijn leven waarschijnlijk binnen drie werkdagen veranderen in complete chaos. Het probleem is dat we alles door dezelfde bril zijn gaan bekijken.

Want als je ontspanning alleen nog maar waardevol vindt omdat je daarna weer beter functioneert, is het dan nog ontspanning?

Dat is volgens mij waar het boek zo goed de vinger op legt. We zijn niet per se minder gaan genieten. We zijn het vooral strakker gaan organiseren. We willen alles uit ons leven halen en zijn daardoor steeds meer gaan doen, waardoor er steeds minder ruimte overblijft voor dingen die geen doel hebben en nergens toe leiden.

Nou, bij deze. Omdat ook ik nog een hoop te leren heb over hoe je lekker aanrommelt in het leven.

Laat iets een keer bestaan zonder dat je het vastlegt, meet of registreert.

• Ga wandelen zonder smartwatch (note to self).

• Lees zonder te markeren.

• Doe leuke dingen en post dit niet online (nee, ook niet op Substack).

• Ga ergens eten zonder eerst online reviews af te struinen.

• Schrijf een nieuwsbrief of artikel zonder je bezig te houden met bezoekersaantallen.

Als een activiteit gepland is, belandt het op dezelfde hoop als werk. Daardoor gaan we aanvankelijk plezierige activiteiten beschouwen als klusjes. Ze worden onderdeel van onze takenlijst, waardoor ze geforceerd en minder vrij aanvoelen.

Sommige dingen worden minder leuk, puur en alleen omdat ze ingepland moeten worden.

Dat betekent niet dat je nooit meer iets moet plannen, want dan zie je je vrienden waarschijnlijk ergens in 2031 weer, maar laat in je week of weekend loze ruimte vallen die je niet meteen opvult met allerlei plannen.

En nee, dat betekent dus niet dat je “tijd voor mezelf” in je agenda zet, waarin je eigenlijk al bedacht hebt dat je moet wandelen, lezen, journallen, mealpreppen en eindelijk je kledingkast gaat opruimen.

Gewoon lege ruimte, die je kan vullen met waar je op dat moment zin hebt om te doen. Misschien ga je naar buiten. Misschien lig je op de bank. Misschien ruim je ineens toch iets op, maar dan omdat je er zin in hebt en niet omdat je toekomstige zelf met een zweepje in de deuropening staat.

We zijn zo gewend geraakt aan gemak, aan dat je maar een knop hoeft in te drukken en alles uit je handen wordt genomen.

• De boodschappen worden bezorgd.

• Het eten komt naar de deur.

• Netflix schotelt je iets voor op basis van je eerdere kijkgedrag.

• ChatGPT neemt je denk- en schrijfwerk over.

Allemaal handig, echt waar. Ik ga hier niet doen alsof ik zelf met een mandje door het bos loop om bessen te verzamelen.

Maar laten we wat vaker kiezen om dingen juist lekker niet efficiënt te doen en om bewust frictie op te zoeken.

• Kook een gerecht en haal de ingrediënten bij verschillende winkels.

• Bel iemand op in plaats van te appen.

• Wacht even zonder je telefoon te pakken.

• Fiets zonder podcast.

• Ga naar een fysieke winkel in plaats van alles online te bestellen.

• Blijf je eens iets afvragen in plaats van het antwoord direct op te zoeken (wees alsjeblieft niet deze persoon).

• Zet weer eens een oude film aan. Ik keek een tijdje geleden een Pippi Langkous film (gratis te bekijken via Youtube). Heerlijk hoe traag het is, met veel scènes van de omgeving. Dan besef je je pas echt hoe veel nieuwe films van minuut tot minuut gevuld zijn met actie, alles om je als kijker geen seconde verveling te laten voelen.

Dit is misschien wel de moeilijkste.

We zijn heel goed geworden in overal groei uit halen. Een mislukte dag wordt een inzicht. Een ongemakkelijk gesprek wordt een leermoment. Een periode waarin je niet vooruitkomt wordt achteraf een belangrijke fase. Open LinkedIn maar eens en je wordt om je oren geslagen met allerlei pietluttigheden die leiden tot allerlei diepe inzichten.

En vooruit, soms is dat ook zo.

Maar nog veel vaker is iets gewoon irritant, saai, rommelig of niet gelukt. Niet alles hoeft te worden omgebouwd tot een waardevolle les.

—

Voor mij, als iemand die het optimaliseren van haar leven altijd tot in de puntjes heeft beheerst, voelt het eerlijk gezegd heel onverantwoordelijk en een beetje egoïstisch om het rommelige en inefficiënte wat meer te omarmen.

Maar dat is waarschijnlijk precies wat het de moeite waard maakt om te doen.