Lần thứ 2 quit social media trong 1 tháng

Tầm tháng 7 năm nay, mình đã thực hiện một thử nghiệm thú vị: Rời bỏ các nền tảng mạng xã hội. Việc này không dễ dàng vì cá nhân mình bắt đầu dùng Facebook để viết lách nhiều hơn trong tầm hơn một năm trở lại đây, và mình cũng thực hành sáng tạo nội dung đa kênh (viết, ảnh, video, audio). Giờ bỏ hết mạng xã hội đi thì xây kênh kiểu gì, và học hỏi tiếp thu thông tin mới như thế nào?

Vào thời điểm đó, sau khi gần như bỏ hoàn toàn, mình đã khám phá ra mấy điều quan trọng đối với cuộc sống. Nói là "gần như bỏ hoàn toàn" là vì mình thi thoảng vẫn cần dùng để liên lạc với mọi người và để đăng bài. Vả lại, mình thời điểm ấy không chủ động bỏ, mà là do cuộc sống mới có nhiều trách nhiệm mới, đâm ra không có thời gian để vào app.

Tóm tắt nhanh những điều mình đã khám phá được:

✅ Ngừng peer pressure

✅ Nhiều thời gian hơn cho bản thân và gia đình

✅ Be present với mọi thứ mình làm, dù là công việc hay nghỉ ngơi

Bài viết của mình trên LinkedIn về bỏ mạng xã hội 👆

Lần này, mình chọn chủ động bỏ, chủ động phá vỡ chu kì:

Chán học chán làm → Cầm điện thoại lên → Vô thức vào app → Doomscroll → Xem nốt cái này nữa thôi → Sửng sốt nhận ra đã quá giờ làm việc → Uể oải thực hiện task kém hiệu quả → Mất tập trung → Chán → Cầm điện thoại lên → ... → Sửng sốt nhận ra đã quá giờ ngủ → Thiếp đi trong mệt mỏi vì ngủ muộn → Sáng sớm lại uể oải → ...............

Cuộc sống trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Mọi việc mình làm, mọi suy nghĩ mình ngâm đều có chủ đích hơn. Mình lại một lần nữa thấy được giá trị của sự tĩnh lặng để lắng nghe nội tâm của mình. Những dòng chảy mà bình thường trong nhịp sống hối hả hằng ngày bị che mờ đi bởi ngoại cảnh quá nhiều.

Sức khoẻ cũng cải thiện hơn, cả về tinh thần lẫn thể chất. Tinh thần trước, vì không còn tình trạng "ngộ độc thông tin" (tiêu thụ quá nhiều mà không sử dụng một cách hữu ích được). Thể chất sau, vì đầu óc thông thoáng đỡ nghĩ ngợi linh tinh hơn thì mình cũng đỡ mệt người hơn, và, bớt scroll thì lại có thêm thời gian tập thể dục.

Tất nhiên, điều gì cũng có hai mặt. Không còn sử dụng mạng xã hội nữa, mình mất đi cơ hội cập nhật tin tức một cách nhanh chóng và kịp thời. Dòng chảy thời đại thì cứ xoay vần, mà mình thì lại ngâm trầm ngồi đây. Cái gì cũng phải đánh đổi, quan trọng là giai đoạn này mình ưu tiên điều gì thôi.

Dạo gần đây, mình cũng được ảnh hưởng nhiều hơn bởi Cal Newport, tác giả của Deep Work, ông cũng là một Computer Scientist, đang giảng dạy ở trường đại học và làm nhiều công việc nghiên cứu. Ông là một hình mẫu nhà khoa học mà mình rất muốn theo đuổi, sống một cuộc sống giản dị mà sâu sắc. Ông không dùng mạng xã hội, chỉ viết sách và blog. Vài năm trở lại đây ông mới bắt đầu dự án podcast trên Youtube với cộng sự.

Khi nói về mạng xã hội, có 3 lợi ích mà ông có được, và đồng thời với khoảng thời gian bỏ mạng xã hội này, mình cũng nhận được những lợi ích tương tự.

What? Sao chán lại tốt? Well, khi mình trải nghiệm sự buồn chán mình mới thấy được ý nghĩa của nó. Trong thế giới đầy rẫy thứ hay ho, để khoả lấp đi sự chán chường thì quá đơn giản: mở social media lên, bật game lên, nổi nhạc lên,... Ngay lập tức, mình bị xao nhãng khỏi sự chán chường ngay.

Nhưng ẩn sau cái chán ấy, là cả một bầu trời bí mật:

SỰ TĨNH LẶNG

Trong cái thế giới quá đỗi ồn ào, những moment yên tĩnh mới là khoảng trống mở ra cho những cơ hội đột phá đến.

Hôm trước rửa bát, bình thường mình hay mở podcast lên nghe. Mang tiếng là vừa làm việc vô não vừa tranh thủ học hỏi gì đó để không bị thời gian chết. Nhưng thực ra đó là cách học cực kì thiếu hiệu quả. Bởi chẳng việc gì tập trung cả. Rửa bát thì mất thời gian hơn. Những điều các công speaker nói mình cũng chẳng nghe rõ được.

Khi mình hiện diện với những dòng suy nghĩ của mình, lúc ấy mình mới thực sự được phản tư với suy nghĩ, cảm xúc, trải nghiệm, bài học mà mình đã có được. Những khi “trò chuyện” với bản thân ấy, bạn mới có cơ hội để hiểu bạn hơn. Hay nói cách khác, sự chán chường một mình cho phép bạn sống một cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Thế giới quan của bạn được dựng nên bởi những điều bạn chăm bón cho nó.

Nếu bạn chăm bón bằng phốt trên TikTok, thế giới của bạn sẽ toàn phốt.

Nếu bạn chăm bón bằng những hào nhoáng trên Instagram, thế giới của bạn sẽ toàn rầu rĩ so sánh với thành công của người khác.

Nếu bạn chăm bón bằng những cuộc cãi lộn nảy lửa trên Facebook, thế giới của bạn sẽ toàn là choảng nhau chan chát.

Khi rút lui khỏi toàn bộ những điều này, thế giới thực sự của bạn sẽ đơn thuần chỉ là những gì xung quanh bạn: những người bạn gặp mặt trực tiếp, những điều bạn học được từ cảnh vật ngay đây, những giá trị sâu sắc mà bạn tự thiết kế và đắp xây.

Thế giới của bạn giờ đây hoàn toàn do bạn làm chủ, không còn bị điều khiển bởi các thuật toán từ các giant tech nữa. Cuộc sống trở nền mềm mại, yên ả, sâu sắc, ý nghĩa hơn.

Bạn hoài quan tâm cuộc sống của những người nổi tiếng. Thế lần gần đây nhất bạn quan tâm đến bố mẹ hay người thân của mình là lúc nào?

Dùng mạng xã hội nghĩa là bạn đang phơi bày cuộc sống cá nhân của mình. Mỗi bức ảnh, video, story, thậm chí hành vi lướt và tương tác của bạn trên mạng cũng là những mảnh thông tin mà những người bạn chưa bao giờ biết mặt thu thập để hiểu và điều khiển bạn.

“Facebook còn hiểu mình hơn cả mình.” Đây là câu đùa mấy năm về trước mình nghe được ở thời hưng thịnh của Facebook. Đến bây giờ có lẽ đỡ hơn, nhưng chẳng phải bạn vẫn luôn bị nghe lén bởi các giant tech này hay sao?

Con người vốn là loài sinh vật bầy đàn, chúng ta sẽ thoải mái hơn với những cộng đồng/bộ lạc (tribe) nhỏ và gắn bó với nhau. Trong khi đó, tính chất của social media, hay media nói chung là phổ rộng, là mạng, là truyền (đi) thông (tin). Và nó đang đi ngược lại với bản chất của loài người.

Locket và các private community là những xu thế mới của MXH, vì nó hướng đến human nature. How about using less social media as a whole and focusing on building real connections around you?

Dù mình nói nhiều về các lợi ích của việc quit hẳn, keyword ở đây lại là:

RÈN LUYỆN

Chứ không phải điên đảo xoá app, deact tài khoản, set điện thoại đen trắng,… hay các thể loại tip hack ngắn hạn khác.

Một con nghiện không thể hết nghiện ngay vào ngày nó vứt hết toàn bộ thuốc cấm.

Đó là một hành trình.

Một hành trình bắt đầu bằng một bước chân.

Bước đầu tiên là WHY.

Dùng MXH quá đà đang khiến bạn bỏ lỡ những tiềm năng gì của mình? Tại sao bạn cần bỏ?

Còn nếu vẫn thấy lướt là lợi, thì bỏ làm gì?

Mình ở đây chỉ chia sẻ với bạn góc nhìn từ mình. Góc nhìn của bạn có thể khác.

Nhưng chắc chắn, bắt đầu với WHY không bao giờ là sai.

Spoiler alert:

Bạn sẽ thanh thản và sống một đời ý nghĩa hơn khi quit social media đấy. Nhưng nó sẽ xảy ra khi và chỉ khi bạn tự mình nhìn ra mà thôi.

Bài viết thuộc thử thách viết 30 ngày của khoá học Writing On The Net. #wotn7