Lieve lezers,
Terwijl storm Benjamin het land alweer heeft verlaten, en ik vanmorgen tijdens het uitlaten van onze hond Jansje een podcast luisterde van Giel Beelen, werd er door Roek Lips een zin gezegd die me diep raakte.
Het gesprek wat ging onder andere over de tijdgeest van nu en de klimaatveranderingen toen Roek het samenvatte met de woorden: Moeder aarde huilt.
Die zin kwam binnen. Voor mij voelt die constatering zowel kloppend als waar. We (ik ook) zijn de verbinding zijn verloren met onze/ de natuur. We leven in een onnatuurlijk systeem, terwijl dat ons normaal is geworden.
Het werken in de Gertrudes tuin heeft me voor een groot deel van deze afscheiding geheeld. Toen ik negen jaar geleden begon met tuinieren, deed ik namelijk precies hetzelfde wat ik om me heen zag. Omdat ik geen achtergrond had met tuinieren wist ik niet beter dan dat ik om me heen zag normaal was. Daardoor liep ik tegen veel dingen op, zoals bijvoorbeeld een heermoes plaag. Over dat eigenlijk helende kruid vertel ik je graag een andere keer.
Maar de de tuin is een geduldige leermeester voor me, die zijn lessen op een bijzonder manier aan me laat zien, en daar heel genereus in. Een over de les van haar generositeit deel ik graag in deze tuinupdate met je.
Het laatste gedeelte van de Spiegeltuin is eindelijk klaar. De afgelopen weken heb ik in etappes dit voor mij bijzondere stuk van de tuin onderhouden. De te groot geworden planten scheurde ik in stukken, waarvan er een stuk terugging in de Spiegeltuin en de stukken plant die ik over had een nieuw plekje kregen in onze achtertuin of de gemeentelijke voortuin. Inmiddels zijn deze werkzaamheden een jaarlijks terugkerende herfstklusje, dat ik soms wel eens met het idee speel om een mini-kwekerij winkel voor achter huis te beginnen…
De Spiegeltuin is gelegen rondom de vijgenboom, en is zo ontworpen dat in elk vak precies dezelfde planten staan als de andere vakken. De planten staan op willekeurige plekken en door de herhaling van dezelfde soort is er eenheid en rust. Dit heb ik niet van mezelf maar van tuinarchitect Gertrude Jekyll.
De vijg staat in het midden, als centrale krachtbron, en de vier vakken daaromheen representeren de vier windrichtingen. Dit is niet alleen praktisch, maar is voor mij vooral symbolisch van betekenis. Voor mij is de tuin meer dan een stuk grond, voor mij is de tuin een leermeester een levend wezen met wie ik in verbinding ben.
Mocht je meer willen weten over deze mystieke betekenis van de windrichtingen dan verwijs ik je naar mijn website volbord waar ik er een blog aan wijdde.
Het leukste van dit gedeelte van de tuin is dat alle planten die erin staan zichzelf vermenigvuldigen. Deze ontdekking deed ik een aantal jaar geleden. Daardoor heb ik inmiddels onze achtertuin en nu ook de gemeentelijke voortuin grotendeels kunnen voorzien van dezelfde planten als de Spiegeltuin. Dit scheelt niet alleen bakken met geld, maar het geeft voldoening en herkenning.
Onderstaande vaste planten staan allemaal in de Spiegeltuin per vak verdeeld.
Iris germanica (Baardiris)
Betonica officinalis
Echinacea purpurea
Nepeta (kattenkruid)
Liatris Spicata
Paeonia lactiflora (pioenroos)
Rudbeckia fulgida
Sanguisorba officinalis ‘Tanna’
Sedum
Verbena bonariensis (Ijzerhard)
Veronica longifolia (Ereprijs)
Meer weten over de Spiegeltuin
Bloeiperiode: mei - juni
Eén van de eerste en oudste planten van de Spiegeltuin is de baardiris. Misschien is het al wel acht jaar geleden dat ik, in de deelbak van het winkeltje, een groot gescheurde stek vond. Nieuwsgierig en niet wetend om welke plant het ging nam ik de stek mee en gaf ik hem een plek in de tuin. Toen de plant het jaar erop in bloei zijn identiteit toonde was ik geraakt door de prachtige kleuren, paars en geel . Deze contrasterende kleuren werden de inspiratie om alleen de kleuren geel en paars aan de houden in dit gedeelte van de tuin.
Door gebruik te maken van contrasterende kleuren ontstaat er spanning, levendigheid en dynamiek. Het oog wordt geprikkeld, contrasterende kleuren trekken namelijk elkaars aandacht en versterken elkaar ;)
De iris had het naar zijn zin en groeide en groeide, na een aantal jaar later was hij zo groot geworden dat ik hem kleiner moest maken.
Niet wetende van het begrip steuren of delen liet de plant dit eigenlijk aan me zien. Dit was voor mij niet alleen een grote ontdekking maar ook een groot cadeau, ik kon zo namelijk planten vermeerderen en deze opnieuw ergens planten of uitdelen.
Zo ontstond langzamerhand de Spiegeltuin. Inmiddels gaat het nageslacht voort en is deze baardiris in heel veel tuinen van bekenden terug te vinden.
Om mezelf te blijven uitdagen heb ik dit jaar voor het eerst niet een kluit terug geplant, maar heb ik de wortels volledig uit elkaar gehaald en deze op een speelse manier terug geplant. Dat in de Spiegeltuin, onze achtertuin en in de gemeentelijke voortuin. Ik ben benieuwd…
Scheuren is een natuurlijke manier om vaste planten te verjongen en tegelijk nieuwe planten te krijgen. Bij delen haal je een volwassen vaste plant uit de grond, verdeel je de wortelkluit in meerdere stukken, en plant je die opnieuw. Elke deelplant groeit uit tot een volwaardige nieuwe plant.
Waarom planten delen?
• Om de plant te verjongen (na een paar jaar groeit het hart vaak dicht of kaal).
• Om de bloei te verbeteren.
• Om de plant te vermeerderen (meer exemplaren in je tuin of om te delen met anderen).
• Om de wortelruimte te verfrissen (de grond raakt uitgeput na jaren).
Wanneer doe je het?
Ik doe het het jaar in het najaar (september - oktober) de grond is dan nog warm genoeg voor een goede hechting van de wortels. Zo kan je volgend tuinseizoen al genieten van de voorjaarsbloeiers.
• Steek met een spade of riek de plant ruim uit.
• Til de kluit voorzichtig op zodat de wortels niet te veel beschadigen.
• Klop of schud de overtollige aarde van de wortels.
• Trek of snijd de kluit met de hand, een mes of spade in stukken.
• Elk deel moet wortels en groeipunten (scheuten of ogen) hebben.
• Gooi het oude, houtige hart (meestal in het midden) weg.
• Gebruik de jongere, vitale buitenste delen.
• Plant de delen meteen terug in verse aarde of op een nieuwe plek.
• Verbeter de grond met compost.
• Geef goed water.
• Snijd met een scherp, schoon mes om ziektes te voorkomen.
• Knip eventueel het blad wat terug, zodat de wortels minder verdampen.
• Sommige soorten (zoals pioenen) hebben liever grote delen met meerdere ogen, andere (zoals kattenkruid of betonie) groeien snel uit kleine stukjes.
• Geef de plant na het delen wat tijd om te herstellen — bloei kan het eerste jaar wat minder zijn, maar daarna wordt de plant vaak sterker en mooier.
We kregen als vrijwilligers de opdracht om knoflook en sjalotten te poten. Ik tuinier met losse hand en ben et niet gewend is om met een meetlijn te poten. Daarom schreef ik het op voor de volgende keer. Regelstand is 25cm (dit is voldoende om er tussen te kunnen schoffelen) en 40cm is de breedte van het pad.
Ik heb in onze achtertuin inmiddels een mini-kwekerij met kruidenschuur met het daar het volgende in de aanbieding. Alleen ophalen in Bergen op Zoom (Neem gerust contact met me op als je langs wilt komen)
Rudbeckia 6 stuks €0,99 per stuk (3 stekken)
Montbretia €0,10 per knol
Baardiris €0,50 per knol
Een heel jaar kruidenthee voor €10,00- (100 gram Gedroogde kruiden (mix) uit de Gertrudes Tuin - seizoen 2025
Eczeemzalf €10
Beluister hier de podcast waarover ik schreef aan het begin van deze brief.
Dat was hem weer tot de volgende week!
Want Gertrude Jekyll zei ooit: Elke tuin heeft z’n verhaal en jij bent de verteller. En zo is het maar net…
No posts
Comments
Nothing yet. Say the first thing.
Sign in to join the conversation.