Bekentenis: ik heb Patrick Kluivert een jaar lang achtervolgd

Arco, nu jij lekker in Indonesië zit, moet ik je wat bekennen. Lange tijd heb ik dit voor me gehouden, maar ik moet eerlijk tegen je zijn. Ik heb Patrick Kluivert een jaar lang achtervolgd. Als een maniak ben ik de planeet over gevlogen om in het spoor te blijven van de man die Ajax in 1995 naar de winst van de Champions League schoot. Laat me je uitleggen waarom.

Het begon allemaal in november 2024, toen ik een contract tekende bij een uitgeverij om een boek te schrijven over de voetbalcultuur van Indonesië. Ik was kort daarvoor naar een voetbalwedstrijd in Jakarta geweest en compleet bevangen geraakt door de krankzinnige passie van het Indonesische volk voor de sport. Hoe is Indonesië zo voetbalgek geworden? Had dat te maken met het koloniale verleden? En waarom was het Indonesië ondanks die passie nog nooit gelukt om een WK te halen? Op die vragen wilde ik antwoorden vinden.

Het leek de uitgeverij een mooi onderwerp voor een boek, dus ik tekende daarvoor. Een paar weken later ontsloeg Indonesië ineens de bondscoach van het nationaal voetbalelftal, een Zuid-Koreaanse man met de naam Shin Tae Yong. Deze trainer was erg geliefd in Indonesië, omdat hij het land naar een goede positie had geleid om mogelijk voor het eerst een WK te halen, het WK van deze zomer. Maar tot de grote verbazing van vrijwel elke Indonesiër besloot de Indonesische voetbalbond coach Shin plotsklaps te ontslaan, middenin de strijd om WK-kwalificatie. Zijn vervanger kwam uit Amsterdam: Patrick Kluivert.

Zo werd de Ajacied bondscoach van Indonesië, precies op het moment dat ik het nationaal elftal ging volgen. Ik vloog begin 2025 naar Australië voor de eerste wedstrijd van Kluivert aan het roer van Indonesië. Veel tijd om te acclimatiseren kreeg hij niet. Zijn eerste duel was meteen een kraker in de race om een WK-ticket. Op dat moment stond Indonesië er niet slecht voor in de kwalificatiegroep, met slechts een punt minder dan Australië. Winst op de Socceroos zou Kluivert en zijn team op pole position zetten voor automatische WK-kwalificatie. Heel Indonesië geloofde dat dit mogelijk was. Een Indonesische journalist riep het duel in Sydney uit tot de grootste wedstrijd uit de Indonesische voetbalgeschiedenis.

In een perszaaltje in de buik van het Sydney Football-stadion nam Kluivert plaats voor zijn eerste persconferentie, tegenover een stuk of veertig journalisten uit Australië en Indonesië. Ik was er de enige Nederlander. Kluivert maakte een relaxte indruk en liet doorschemeren dat hij met Indonesië aanvallender wilde gaan spelen dan zijn voorganger, coach Shin. Door een reeks naturalisaties bestaat het gros van het nationaal elftal van Indonesië op dit moment immers uit Indische voetballers die in Nederland zijn geboren en opgeleid. Die spelers zijn de Hollandse, aanvallende manier van spelen gewend. Mede daarom had de Indonesische voetbalbond besloten om de behoudende coach Shin te vervangen door Kluivert. We konden ons in Sydney dus opmaken voor een attractief Indonesië, zoveel werd duidelijk.

Na afloop van de persconferentie stopte de perschef van de Australische voetbalbond Kluivert vlak voordat hij de zaal uit liep. ‘Ik wil graag dat je weet dat deze journalist, Sam, helemaal vanuit Nederland hierheen is gekomen’, zei ze tegen Kluivert, waarna ze naar mij wees. Ik schrok me kapot en geneerde me een beetje. ‘Sam! Die ken ik’, zei Kluivert vriendelijk, terwijl we elkaar nog nooit hadden ontmoet. We vroegen elkaar kort hoe het ging, waarna Kluivert met zijn zaakwaarnemer in de catacomben verdween. Ik denk nog steeds dat hij oprecht geen idee had wie ik was, maar zo vriendelijk was om te doen alsof hij me wel kende, om de situatie niet te ongemakkelijk te maken.

De volgende dag verloor Indonesië met 5-1 van Australië. Het aanvalsplan van Kluivert had helaas verkeerd uitgepakt en Australië counterde er lustig op los, al moet ik eerlijk zeggen dat de score ietwat geflatteerd uitviel. Een paar dagen na die zeperd in Sydney volgde ik Kluivert ook tijdens een beladen kraker in Jakarta tegen Bahrein. De volgende interlandperiode sprak ik hem weer op Bali, waar hij een trainingskamp hield met Indonesië voor wederom een cruciale wedstrijd, dit keer tegen China. Daar zag ik in de blinkende lobby van het hotel hoe een mannelijke Balinese danser Kluivert zo ver kreeg om kort een traditionele dans met hem te oefenen.

Wellicht bracht die dans geluk, want Kluivert en Indonesië wisten met pijn en moeite de volgende ronde van de Aziatische WK-kwalificaties te halen.

De climax van de poging van Indonesië om het WK te bereiken vond plaats in Saoedi-Arabië, waar de FIFA een uiterst omstreden toernooi organiseerde om de laatste Aziatische WK-tickets. Daar zag ik hoe Kluivert pijnlijk ten onder ging met Indonesië, hoe hij emotioneel brak, na zich lange tijd kalm en koel te hebben gepresenteerd naar de buitenwereld. Ik sprak hem in het stadion in Jeddah, waar hij met trillende stem en natte ogen de media te woord stond. Een paar dagen later was hij ontslagen. Zo werd de mislukte poging van Kluivert om als bondscoach van Indonesië het WK te halen een belangrijk onderdeel van mijn boek.

Het schrijven van dit boek is vooralsnog het grootste avontuur van mijn leven geweest. Verder gaat het over de groei van de sport op de archipel, mijn persoonlijke familiegeschiedenis en het huidige Indonesische clubvoetbal. Zo ging ik onder meer op pad met de ultra’s van Persib Bandung, de club uit de stad waar onze Indische oma’s allebei vandaan kwamen, Arco.

Bij die club gaat het de laatste tijd een stuk beter dan bij Ajax. Persib Bandung werd de afgelopen drie seizoenen kampioen van Indonesië. Misschien moeten we daar samen ooit maar eens een wedstrijdje pakken.

Ps. Mijn boek, De Voetbalrepubliek, is nu overal te bestellen, onder meer bij Bruna, Bol en lokale boekhandels. Ik ben apetrots op het resultaat.