"Còn trẻ" mới có giá trị?

Nguyễn Cao Kỳ Duyên vừa đạt danh hiệu Hoa hậu của cuộc thi Miss Universe Vietnam 2024, khiến cho toàn mạng xã hội bùng nổ vì sự quay trở lại của cô.

Năm nay Kỳ Duyên 28 tuổi, ai cũng công nhận cô đã thăng hạng về nhan sắc và thần thái, khéo léo hơn, tư duy tốt hơn, gu thời trang đỉnh hơn, "lột xác" hoàn toàn so với năm 18 khi cô đạt danh hiệu Hoa hậu Việt Nam.

Rõ ràng, Kỳ Duyên đã “già” hơn 10 tuổi so với độ tuổi mà xã hội hay tôn vinh về sắc đẹp của các cô gái - tuổi 18. Thế nhưng, chỉ đến lúc này, giá trị về sắc đẹp và mọi khía cạnh khác của cô mới được người ta đồng lòng ghi nhận.

Thực ra điều ấy chẳng có gì lạ. Một cô gái 18 tuổi, chân ướt chân ráo ra đời, sao có thể chín chắn và thông minh bằng khi đã có 10 năm không ngừng trải nghiệm, học tập, thậm chí còn làm mentor của nhiều cuộc thi khắc nghiệt chứ?

Vậy mà sao, vẫn còn rất nhiều người cho rằng phụ nữ 18 là thời kỳ tuyệt vời nhất và có giá trị cao nhất?

Vì sao rất nhiều người gieo vào đầu phụ nữ rằng "thanh xuân" của họ là một mặt hàng có thời hạn sử dụng ngắn ngủi, chỉ cần qua tuổi 22, 25 là đã “hết đát” rồi?

Vì sao vẫn nhiều người cho rằng những người phụ nữ chín chắn, trưởng thành sẽ không ai muốn, không ai "thèm", tốt nhất là nên hạ tiêu chuẩn xuống vì sức cạnh tranh đã giảm?

"Thôi lấy tạm một người nào đó đi cho bố mẹ an tâm."

"Ở tuổi này có ai như mình không?"

"Hàng xóm sẽ nghĩ nhà mình có vấn đề gì mới không ai thèm rước con."

Bạn có bao giờ nghĩ, những niềm tin & tiêu chuẩn này từ đâu mà ra?

Mình còn nhớ ông thầy dạy Tâm lý học Xã hội hồi Đại học (một người rất hâm mộ Karl Marx) đã luôn hỏi cả lớp:

Với hệ thống xã hội đề cao vẻ đẹp và giá trị của các cô gái trẻ, "người được lợi" ở đây chính là Chế độ Phụ quyền (Patriarchy/ 父權).

Chế độ Phụ quyền là một chế độ đã tồn tại rất lâu đời ở Việt Nam và trên toàn thế giới nói chung. Nó đảm bảo rằng nam giới giữ vai trò là nhân vật quyền lực chủ yếu với tổ chức xã hội, đồng thời là nơi mà người cha có quyền lực đối với phụ nữ, trẻ em và tài sản.

Trong chế độ xã hội ấy, phụ nữ được coi giống như máy đẻ, và dĩ nhiên là ở độ tuổi càng trẻ thì khả năng sinh sản của họ càng tốt. Ngoài khả năng ấy ra, những lĩnh vực phát triển bản thân khác của họ như tư duy, tài chính, tinh thần, thể chất,… vốn không được quan tâm đến.

Mỗi chế độ xã hội sẽ sản sinh ra những hệ thống niềm tin để những thành viên sống trong xã hội ấy tuân theo. Những người nam giới sống trong Chế độ Phụ quyền sẽ tin rằng bản thân mình có quyền kiểm soát người yêu, vợ, con gái… của họ, còn phụ nữ sẽ được giáo dục để tin rằng bản thân mình chỉ có nhan sắc và khả năng sinh sản - 2 điều giá trị nhất để đảm bảo một cuộc sống hạnh phúc.

Vì lí do đó, phụ nữ thường rất sợ già đi. Họ bị lập trình để suy nghĩ rằng già đi thì sức cạnh tranh của họ sẽ giảm, bản thân họ sẽ mất đi giá trị, và họ sẽ phải chịu thua trước những người phụ nữ trẻ trung hơn, xuân sắc hơn. Điều này khiến cho nhiều phụ nữ bị ép phải trở nên ganh ghét với nhau về tuổi trẻ và nhan sắc, dù thực tâm trong lòng họ không muốn vậy.

Ấy thế nhưng, trường hợp của Hoa hậu Kỳ Duyên - cũng như tấm gương của rất nhiều phụ nữ thành công khác đã cho chúng ta thấy điều người lại. Khi người phụ nữ tự hiểu giá trị của mình và mạnh mẽ khẳng định điều ấy, họ tỏa sáng theo cách riêng của họ. Và phụ nữ, ở mỗi độ tuổi, lại đẹp theo một kiểu rất riêng.

Mặc dù xã hội Việt Nam đang thay đổi và phong trào Nữ quyền đang phát triển không ngừng, đâu đó vẫn còn rất nhiều niềm tin và định kiến gieo rắc vào đầu phụ nữ rằng giá trị của họ chỉ nằm ở nhan sắc và khả năng sinh sản. Nó có thể xuất hiện ở hình thái lời khuyên, câu hỏi, lời nhắn nhủ, và đặc biệt là cách mà báo chí giật tít, cách mà các thương hiệu truyền thông ra bên ngoài nhằm đánh vào nỗi đau về ngoại hình của phụ nữ, đặc biệt khi họ đang ở độ tuổi trung niên.

Đừng để ai nói rằng bạn đã quá già để làm gì.

Đừng để ai định nghĩa giá trị hộ bạn.

Chỉ khi bạn tự ý thức được giá trị của mình, bạn mới khiến người khác tin vào điều ấy.

Nếu bạn cần một người đồng hành hỗ trợ để nâng cao tự tin hoặc tìm định hướng sự nghiệp, hãy đặt lịch khai vấn trải nghiệm với Coach Mai Anh nhé!

Vào danh sách chờ