Is Brussel voorbereid op natuurbrand in het Zoniënwoud? 'Indeling is groot voordeel'

Gezien de code geel voor droogte, heeft Leefmilieu Brussel uit voorzorg de meest brandgevoelige zones in kaart gebracht: goed voor zo'n zes procent van het Brusselse deel van het bos. Ook de toegangswegen voor hulpvoertuigen zijn vastgelegd, de samenwerking met de boswachters is aangescherpt en er geldt een 24/7-permanentie om de situatie op te volgen.

De autoriteiten reageren daarmee op een waarschuwing van klimatoloog Xavier Fettweis over de risico's in het gebied.

De risicoplekken in het Zoniënwoud zijn voornamelijk de zones waar veel publiek komt en die bestaan uit naaldbomen en adelaarsvaren. "Het grootste risico is dan ook een bodembrand", volgens Philippe Bécret van de Brusselse brandweer. "Door droge bladeren en varens kan die snel uitbreiden."

Geen Frankrijk of Spanje

Het risico op brand bestaat in het Zoniënwoud, "maar de situatie is niet vergelijkbaar met de bossen in Frankrijk en Spanje, die uit veel meer naaldbomen bestaan", kadert Lynn Tobback van Leefmilieu Brussel.

In Brussel gaat het bovendien om een stadsbos. De indeling is een groot voordeel voor toezicht en interventies. "Om de ongeveer 100 meter is er een pad of weg. Er is dus passage, er zijn veel toegangswegen en tal van punten waar de brandweer water kan nemen."

Interventieplan

De Brusselse brandweer heeft op haar beurt een interventieplan klaar met alle aanrijroutes en watervoorzieningen. Er werden ook zeven verzamelpunten vastgelegd waar de brandweer en boswachters elkaar kunnen treffen. "Zo kunnen boswachters de brandweer snel naar de plaats van het incident begeleiden. Dat is essentieel voor een snelle bestrijding", vertelt Tobback.

Voor die interventies beschikt de brandweer over verschillende soorten voertuigen en kan ze indien nodig een beroep doen op een politiehelikopter die telkens 700 liter water kan vervoeren, bijvoorbeeld via vijvers, het Rood Klooster of het kanaal.

Specifieke bosbrandvoertuigen heeft de Brusselse brandweer niet. Sinds vorig jaar is de procedure wel zo aangepast dat reguliere stedelijke blusvoertuigen flexibeler kunnen worden ingezet. Waar nodig kan de brandweer bovendien rekenen op de versterking van 4x4-terreinwagens.

Rampzalige gevolgen

Op dit moment is de flora in het Zoniënwoud nog te eenzijdig, wat niet bevorderlijk is voor het herstel na een mogelijke bosbrand. Daarom wil Leefmilieu Brussel naast de huidige beuken ook extra boomsoorten planten om de veerkracht van het ecosysteem te vergroten.

De meeste bosbranden zijn het gevolg van menselijk gedrag. Zo was er in 2021 in het Zoniënwoud nog een bosbrand op de neolithische site, die werd veroorzaakt door een illegale barbecue. "We willen daarom nog eens benadrukken dat bezoekers absoluut de regels moeten volgen. Geen vuur maken, niet roken en geen afval op de grond gooien", waarschuwt Tobback.