Trek lering uit het Fox-IT debacle

Ict-beveiliger Fox-IT lijkt te verdwijnen. De Britse eigenaar NCC Group (die Fox-IT kocht in 2015) heeft volgens ingewijden besloten om het van oorsprong Nederlandse bedrijf op te knippen. Fox Crypto, het onderdeel dat gaat over de beveiliging van staatsgeheimen, wordt waarschijnlijk verkocht. Kennis dreigt te verdwijnen.

De verkoop staat niet op zichzelf. Nederland laat zich te vaak de kaas van het brood eten. En dat terwijl de NCTV (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid) recent constateerde dat de digitale dreiging voor Nederland onverminderd groot is. Daarom moeten we een toetsings- en handelingscommissie Sleuteltechnologie aanstellen, die proactief essentiële kennis binnenboord houdt. Zo kunnen we ons ook op termijn wapenen tegen statelijke actoren die met cyberaanvallen politieke doelen willen bereiken.

We hebben het dan niet alleen over (post-kwantum) cryptografie, maar ook over de beveiliging van 5G en veilige opslag van data. De op te richten toetsings- en handelingscommissie Sleuteltechnologie bestaat uit topwetenschappers en hoge ambtenaren. Zij komt in actie bij signalen van dreigingen, wetenschappelijke ontwikkelingen van nationaal belang, en oplopende geopolitieke spanningen. Zij verbreedt het mandaat van het Bureau Toetsing Investeringen aangaande kritische bedrijfsovernames of splitsingen. En zij stelt algemeen beleid voor en kan niet alleen toetsen, maar ook handelen. It’s all in the name.

Zo kan de commissie voorstellen om eisen te stellen aan contracten met bedrijven in sleuteltechnologie die gefinancierd worden met publieke middelen. Bijvoorbeeld door te waarborgen dat de kennis niet uit Nederland mag verdwijnen of een ‘opknipverbod’ te eisen. Om dit te voorkomen kan de overheid ook een eerste recht van koop bedingen. Dit zou overigens nu ook voor Fox Crypto kunnen gelden.

‘Om verkoop aan buitenlandse partijen te voorkomen, kan de overheid een eerste recht van koop bedingen’

Vrijemarktadepten zullen stellen dat het oneerlijk is om ondernemers die veel risico hebben genomen te belemmeren bij bijvoorbeeld een verkoop of splitsing. Maar bedrijven in deze industrie werden niet alleen op eigen kracht groot. De belastingbetaler heeft velen van hen een handje geholpen. Fox-IT werd mede groot door overheidscontracten, ons vestigingsklimaat en samenwerking met de TU Delft. Dan mag en moet je als overheid ook kritisch zijn.

Als we niets doen, worden we straks volledig van buitenlandse partijen afhankelijk voor de beveiliging van onze staatsgeheimen. Recentelijk waarschuwde ook de Cyber Security Raad: de raad adviseert dat digitale autonomie op het hoogste politieke en ambtelijke niveau wordt belegd. Zij baseerde zich daarbij op het onderzoeksrapport ‘Nederlandse Strategische Autonomie en Cyber Security’. Er is al een heel toetsingskader, inclusief een concreet stappenplan, ontwikkeld om digitale autonomie structureel te borgen. Een nieuwe commissie Sleuteltechnologie kan een vliegende start maken. Te beginnen bij Fox-IT.

Het volledige artikel is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad: https://fd.nl/opinie/1484849/trek-lering-uit-het-fox-it-debacle