Kızöldün Tümülüsü'nde Polyksena'nın kurban edilişi

1994'te Çanakkale'nin Biga ilçesine bağlı Gümüşçay'da, Kızöldün Tümülüsü'nde bulunan bu lahit, MÖ 500 dolaylarına, Troas'ta Perslerin egemen olduğu döneme tarihleniyor. Anadolu'da bugüne dek bulunan figür bezemeli lahitlerin en erken örneği ve üzerinde ilk kez birden fazla konunun bir arada işlendiği bir eser.

Adını, uzun kenarlarından birinde betimlenen sahneden alıyor: Troya Kralı Priamos ile Kraliçe Hekabe'nin en küçük kızı Polyksena'nın kurban edilişi.

Peki Polyksena neden kurban edildi? Yanıt, Troya Savaşı'nın sonuna uzanıyor.

Troya düştükten sonra Polyksena, Akhaların en büyük savaşçısı Akhilleus’un mezarı başında, onun ruhunu yatıştırmak için Akhalar tarafından kurban ediliyor. Kurbanı, Akhilleus’un oğlu Neoptolemos gerçekleştiriyor. Anlatıya göre Polyksena bir köle olarak yaşamaktansa bu kadere korkusuzca boyun eğiyor. Böylece onun ölümü, savaşın başında kurban edilen Iphigeneia’nın bir tür karşılığı olarak, savaşın sonunu simgeliyor.

Lahdin kısa kenarlarından birinde Polyksena’nın annesi Hekabe, yapraksız bir ağacın altında oturmuş yas tutuyor. Bir başka sahnede ise kutlama var: tahtta oturan bir kadın, müzisyenler ve dansçıların eşlik ettiği bir topluluktan hediyeler alıyor.

İlginç bir ayrıntı olarak, lahit üzerinde betimlenenlerin çoğu kadın olsa da, içinden 40 yaşlarında bir erkek bireyin cesedi çıktı.

Bugün Troya Müzesi’nde (Çanakkale) sergileniyor.