Waarom moeilijk cool is

Choose your own adventure

Eén van de eerste dingen die ik deze kerstvakantie ga doen, is een spel uitspelen waar ik al een tijd mee bezig ben: Outer Wilds. Ik hoef eigenlijk alleen nog maar de finale te spelen, en ik weet wat ik moet doen. Toch ben ik het aan het uitstellen. En dat is omdat het einde van spellen vaak moeilijker is dan de rest van het spel, en ik er tegen op kijk om het heel vaak opnieuw te moeten doen.

Ik hou niet zo van games op moeilijk spelen. Na een drukke werkdag vind ik het heerlijk om Assassin’s Creed op makkelijk te spelen, lekker wild op knoppen drukken en niet nadenken. Tijdens de lockdown had ik zo weinig mentale capaciteit over, dat ik gelukkig was met een halfuur lang bomen kappen in het Viking-spel Valheim waar we toen samen met vrienden een nederzetting aan het bouwen waren.

Veel spellen kun je tegenwoordig op ‘extra moeilijk’ spelen. Je kan wanneer je een spel hebt uitgespeeld, bijvoorbeeld vaak alles nog een keer spelen maar dan vet moeilijk (New game + heet het vaak). Ik snap het echt niet. Waarom zou je dat in godsnaam willen? Ik game om te ontspannen, om een leuk verhaal te volgen. Een beetje als een film, maar dan interactiever. Voor mij is een spel zo moeilijk mogelijk spelen net als zeggen dat je kinderen wilt omdat je bevallen zo leuk vindt (voor zover ik dat kan zeggen zonder het zelf meegemaakt te hebben).

Video: als ‘hard’ niet moeilijk genoeg voor je is, heb je ook ‘Asian mode’:

Toch kan ik het niet helpen: ik heb wel respect voor mensen die moeilijke spellen spelen. En dat voelt krom: als ik moeilijkheidsgraad niet belangrijk vind, waarom respecteer ik het dan zo? Ik realiseerde me dat ik precies hetzelfde heb met mijn onderzoek: in de informatica hebben we een sterke cultuur van ‘moeilijk is cool,’ en ‘moeilijk staat boven nuttig in het echte leven,’ al zullen mensen dat niet snel toegeven.

Ik respecteer moeilijkheid omdat ik uiteindelijk een beta ben en (wetenschappelijk gezien) ben opgegroeid met deze waardes. Daardoor vind ik ze lastig los te laten, ondanks dat het niet mijn waardes zijn.

Ik wil niet zeggen dat het fout is om technisch moeilijk werk te waarderen, ik vind het zelf gewoon minder belangrijk. Ik denk dat het belangrijk is dat we in de informatica inclusiever worden door ruimte te maken voor andere (ook minder mannelijke) waardes, zoals samenwerking, en maatschappelijke impact.

In de game-wereld hebben ze dat ook voor elkaar gekregen: vroeger was het standaard dat games moeilijk waren. Maar langzaamaan zijn er verschillende moeilijkheidsgraden geimplementeerd, bijvoorbeeld om games ook toegankelijk te maken voor mensen met lichamelijke beperkingen. Het resultaat is dat je nu in veel games kunt kiezen hoe je het wilt spelen: of je hard-core wilt vechten, of dat je er meer bent voor het verhaal. Choose your own adventure. Dat zou ik ook wel willen in informatica.

Columns!

Ik heb nog veel meer ideeen over deze game-analogie, en zou er graag een ‘echte’ column over schrijven binnenkort. Het leuke is: daar komt waarschijnlijk ook een kans voor. Vanaf deze maand ben ik columnist bij De Ingenieur. Het nummer met mijn eerste column is uit (de column komt later deze maand denk ik op de website). Ik schrijf over hoe AI wordt afgebeeld in films, en wat ik daar in mis. In hetzelfde nummer kun je ook een interview met mij lezen over mijn drijfveren.

Ook schreef ik afgelopen maand een column geschreven voor de nieuwsbrief van Actieplan Groene en Digitale banen. Ze hebben mij via deze substack gevonden, heel leuk! Ik heb een heel persoonlijk verhaal gedeeld, over dat ik best lang heb getwijfeld of ik wel in de AI wil blijven. Het gaat onder andere over die cultuur van ‘moeilijkheidsaanbidding’ in de informatica. Je kunt m hier lezen.

Waar is de pakjesboot?

Het was een mooie tijd voor wetenschapscommunicatie, want het is niet bij de columns gebleven. Afgelopen week beheerde ik de LinkedIn pagina ‘NLWetenschap.’ Op deze pagina van Universiteiten van Nederland vertelt elke week een andere wetenschapper over hun onderzoek. Ik heb een week lang gepost over AI met satellietbeelden. Specifiek: hoe we met satelliet-AI de pakjesboot terug zouden kunnen vinden mocht die ooit kwijtraken. Spoiler alert, er zijn simpelere oplossingen.

Je kan mijn posts gewoon teruglezen op de pagina. Ik vond het leuk om op deze manier meer te vertellen over mijn onderzoek, en de vragen die ik in mijn dagelijkse onderzoek tegenkom: bias, (gebrek aan) trainingdata, maar ook het belang van ‘soft skills’ zoals communicatie.

Deel van deze week was dat ik geinterviewd werd op NPO Radio 1 bij ‘De Nacht Van’ (elke wetenschapper die de linkedin pagina beheert wordt daarvoor gevraagd). Ik heb donderdag om 04:10 de wekker gezet om te praten over AI met satellietbeelden. Je luistert het hier terug (scroll door naar de laatste 15 minuten, mijn interview begint na ‘material girl’).

Misschien heb je het ook al gezien: ik heb mijn website opgefrist! Op de home page heb ik duidelijker gemaakt wat ik doe en waar ik voor sta. Je kan nu makkelijker links terugvinden naar mijn wetenschapscommunicatie en ander schrijven.

AI Deltaplan: problemen moeten vóór de oplossing komen

Tenslotte, er is een hoop heisa geweest in het nieuws rond een aantal plannen voor AI-investeringen. Eén daarvan is het AI Deltaplan: een investeringsagenda opgesteld in opdracht van de minister van economische zaken. Als je naar hun website gaat, klinkt de introductie best goed: we moeten een plan voor AI investeringen maken dat past bij onze (Nederlandse) normen en waarden. Maar de inhoud? Het las voor mij alsof het geschreven is vanuit de vraag ‘hoe kunnen we AI meer gebruiken?’ in plaats van ‘kan AI helpen problemen op te lossen?’.

Bijvoorbeeld: het plan moedigt aan om te investeren in onderzoek naar zelfrijdende auto’s, omdat die in de V.S. en China al veel ingezet worden maar hier niet. Nouja, okay, maar welk probleem lost het nou precies op? Of willen we alleen maar zelfrijdende auto’s omdat het cool en technisch is ? (De auteurs van het plan dragen wel wat argumenten aan, maar ik ben nog niet overtuigd dat zelfrijdende auto’s een goed idee zijn in Nederland specifiek, met al onze fietsen en uberhaupt steden die meer gebouwd zijn op voetgangers dan bijv Amerikaanse steden.)

Ik realiseerde me dat mijn irritatie over AI in het publieke debat en in het onderzoek is dat heel veel mensen bezig zijn met proberen zo veel mogelijk AI toe te passen omdat het ‘cool’ is, niet omdat het een bepaald probleem oplost. Of de beste oplossing is. Ik snap dat techniek cool is, ik vind techniek ook hartstikke cool. Ik ben tenslotte een beta. Maar dat wil niet zeggen dat ik vind dat we alles met technologie op moeten lossen. Ik vind investeringsagenda’s zoals het AI Deltaplan dus een beetje vermoeiend.

Daarnaast zet ik ook mijn vraagtekens bij het feit dat het plan voornamelijk ondertekend is door ondernemers. Die weten natuurlijk veel over AI ontwikkelen in de context van bedrijven, maar zij zouden ook kunnen profiteren van investeringen in AI. Wij van WC-eend….

Waar ik wel volledig achter sta: dat we in Europa steeds meer afhankelijk zijn van andere landen zoals Amerika, die we steeds minder kunnen vertrouwen. Het is niet bepaald tof dat DigID zo op Amerikaanse servers staat. Ik weet alleen niet hoe we daar een oplossing voor zouden vinden.

In positiever licht, is er deze week een open brief gepubliceerd als reactie op het AI Delta Plan. De oproep: wees doordacht en zorgvuldig wat betreft AI. Verzeker je er in ieder geval van dat er een probleem is om op te lossen, niet dat we AI alleen ‘voor de leuk,’ gaan gebruiken. Lees en onderteken hem hier.

Leestip

Het was een lange nieuwsbrief deze week, maar nu voel ik me wel verplicht om mijn traditie van de leestip door te zetten. Dit keer een fictieboek. ‘Tomorrow, and tomorrow, and tomorrow’ van Gabrielle Zevin gaat over jonge game ontwikkelaars, in de tijd toen games nog simpel genoeg waren dat een paar studenten ze samen in elkaar konden flansen (jaren ‘80). Het is een heel mooi boek, en een origineel onderwerp. Extra leuk als je zelf een gamer bent en niet gewend bent om referenties naar je hobby tegen te komen in literatuur.

Fijne feestdagen!